Platoncu Paideia’nın Güncelliği: Günümüz Eğitimine Felsefi Öneriler

Öz

Bu çalışma, “Platon’un paideia anlayışı günümüzde bilgi, teknoloji ve insan ilişkileri krizlerine nasıl yanıtlar sunabilir?” sorusunu merkeze alarak, klasik felsefi eğitimin çağdaş bağlamda yeniden yorumlanabilirliğini tartışmaktadır. Çalışma, paideia kavramının temel unsurları olan bilgi anlayışı (anamnesis), usta–çırak diyaloğu, hazırbulunuşluk ve eros, bütüncül eğitim ilkesi, deneyimsel öğrenme, sahte ideallerden arınma ve birey–toplum bütünlüğü başlıkları altında incelenmiştir. Platon’un metinleri, özellikle Devlet (Politeia), Menon, Theaitetos ve Yedinci Mektup, felsefi çözümleme yöntemiyle değerlendirilmiş; bu çözümlemeden hareketle çağdaş eğitimde anlamını yitiren “insanî öğrenme” kavramı yeniden ele alınmıştır. Bulgular, paideia’nın bilginin tüketimi yerine içsel dönüşüm; öğretmenin bilgi aktarıcısı değil, ruhu uyandıran bir rehber; eğitimin ise fayda ve performans odaklı değil, etik ve varoluşsal bir süreç olarak kavranması gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Platon’un paideia anlayışı, dijital çağın hız, veri ve verimlilik merkezli eğitim anlayışına karşı, eleştirel düşünme, insan-insan ilişkisine dayalı öğrenme ve iyiye yönelen bütüncül bir eğitim vizyonu önermektedir.